با اصول خاکبرداری آشنا شوید

در این مطلب از خانه معماری قصد داریم شما عزیزان را با اصول خاکبرداری و مراحل اجرای آن آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

خاکبرداری چیست؟

خاکبرداری یکی از اصول اولیه در صنعت ساخت و ساز است که باید برای آماده سازی محل پی ساختمان صورت گیرد. عملیات خاکبرداری و گودبرداری از جمله مهم ترین، پیچیده ترین و حساس ترین مراحل در ساخت یک ساختمان یا سازه محسوب می شود. در مورد سازه هایی که عمق زیادی دارند، خاکبرداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. خاکبرداری باید توسط افراد حرفه ای انجام شود. چرا که عدم آشنایی با اصول و سهل انگاری در این عملیات منجر به بروز مشکلات جبران ناپذیر و افزایش هزینه های اضافی خواهد شد.

شاید برای شما این سوال پیش آید که قیمت خاکبرداری چقدر است؟ در جواب این سوال باید بگوییم، قیمت خاکبرداری در هر مترمکعب، بسته به میزان سختی زمین و موقعیت مکانی پروژه متغیر می باشد.

اصول خاکبرداری: هدف از خاکبرداری چیست؟

خاکبرداری ساختمان به دلایل مختلفی از قبیل: برداشت مصالح و مواد خاکی، شن، ماسه، قلوه سنگ و برای به وجود آوردن سطحی یکنواخت و صاف، شیب بندی و آماده سازی محل پی ساختمان، راه های ارتباطی و تامین خاک انجام می شود. موارد فوق الذکر در واقع هدف خاکبرداری ساختمان به شمار می روند. اجرای عملیات با توجه به خطوط و ترازهای موجود و ارائه شده در نقشه های اجرایی و بر اساس دستورالعمل های دستگاه نظارت، از اهمیت زیادی برخوردار است.

توجه داشته باشید، در عملیات خاکبرداری و گودبرداری ، سطوح خاکبرداری شده نباید بیش از 72 ساعت در برابر عوامل جوی و باران قرار گیرند. و عملیات اجرایی پس از خاکبرداری باید انجام شود. در غیر این صورت، لایه های قبل، اصلاح و تسطیح و هم چنین رگلاژ سطح کار باید دوباره کنترل شود. یکی از مراحلی که همزمان با عملیات خاکبرداری انجام می شود، رگلاژ سطح بدون پوشش است. در صورتی که اجرای سایر مراحل بیش از حد طول بکشد، طبق قوانین ساخت و ساز، پیمانکار باید دستگاه نظارت را از این قضیه آگاه ساخته و با نظارت آن ها دوباره بستر خاک را آماده نماید.

نکته

توجه داشته باشید، در حین عملیات خاکبرداری، به خصوص در بخش هایی که قرار است عملیات بتن ریزی انجام شود، نباید خاک اضافی برداشته شود، چون در این صورت ، مصالح کف و جداره ها از بین خواهند رفت. همچنین نوع خاک محل اجرای پروژه، تاثیر بسزایی در چگونگی به کارگیری و استقرار ماشین آلات و روش های مناسب برای انجام پروژه خواهد داشت. قبل از این که عملیات خاکبرداری آغاز شود، باید نسبت به ساخت کانال برای نصب لوله اقدام شود و این نکته بسیار حائز اهمیتی است. از این رو باید مطابق با نقشه و ارقام مشخص ، عملیات خاکبرداری انجام شود.

اصول خاکبرداری: مراحل اجرای خاکبرداری

مراحل اجرای عملیات خاکبرداری عبارتند از: آماده سازی و بستر سازی خاک، آماده کردن بستر خیابان، مصالح خاکریزی، اصلاح مصالح و آماده سازی بستر خاکریزی که در ادامه به بررسی بیشتر این مراحل می پردازیم:

آماده سازی بستر و زیر سازی، آماده سازی بستر خیابان

اولین مرحله برای اجرای خاکبرداری ساختمان، آماده سازی بستر و زیرسازی آن است. برای این منظور باید طبق نقشه های اجرایی ، خاکبرداری صورت گیرد. توجه داشته باشید، عملیات خاکبرداری باید تا جایی ادامه یابد که مطمئن شویم زمین به مقاومت کافی رسیده است. اگر جهت دستیابی به تراز مورد نظر نیاز به خاکریزی باشد، ابتدا باید خاکبرداری خاک های نباتی را تا عمق لازم انجام داد و سپس خاکریزی را شروع کرد. یکی از نکات قابل توجه در اجرای خاکبرداری این که، قشر خاکریز نباید بیش از ۱۰ سانتی متر تجاوز کند. همچنین شیب عرضی سطح نیز باید مورد توجه قرار گیرد تا از جمع شدن آب های سطحی جلوگیری شود.

قبل از این که وارد مرحله زیرسازی خیابان شویم، باید عملیات خاکی تا تراز مشخص شده طبق نقشه های اجرایی انجام شود. همان طور که در بالا اشاره شد، در برخی مواقع برای این که به تراز مورد نظر دست یابیم، باید عملیات خاکریزی انجام شود. برای انجام این عملیات، خاک حاصل از خاکبرداری مورد استفاده قرار می گیرد. توجه داشته باشید در برخی موارد نیز نیاز به خاکبرداری می باشد. برای این منظور، تا رسیدن به تراز لازم، بستر مورد نظر باید توسط مصالح مناسب پر شود.

مصالح خاکریزی و اصلاح مصالح

یکی دیگر از مراحل عملیات خاکبرداری، مصالح خاکریزی است. جالب است بدانید بسیاری از مصالح ساختمانی از مصالح حاصل از گودبرداری و خاکبرداری تامین می شوند. البته ابن کار با نظارت دستگاه نظارت بر خاک مورد نظر انجام می شود. مصالح خاکریزی در دو دسته خاک های درشت دانه و ریز دانه طبقه بندی شده و موجودند. اصلاح مصالح یدان معناست که در ابتدا برای انجام خاکریزی باید از خاک های حاصل از خاکبرداری استفاده شود و اگر با کمبود خاک مواجه شدیم، می توانیم منابع قرضه را برای این کار مورد استفاده قرار دهیم.

آماده سازی بستر خاکریزی

آخرین مرحله از عملیات خاکبرداری، آماده سازی بستر خاکریزی است. قبل از این مرحله مهم، باید نسبت به پاکسازی مناطق مشخص شده در نقشه های اجرایی از مصالح نامناسب، ریشه گیاهان و … اقدام شود. اگر در محل پروژه ، آب های زیرزمینی وجود دارد باید قبل از اجرای این عملیات، زهکشی صورت گیرد.

عملیات خاکریزی یکی از مهم ترین مراحل خاکبرداری است و قبل از اجرای آن باید نکاتی را مورد توجه قرار داد: در صورت وجود ریزدانه هایی از جنس رس و سیلیس در بستر خاکریزی، ابتدا باید تا عمق ۱۵ سانتی متری شخم زده و سپس با تراکم مورد نظر کوبیده شود. در صورت وجود شن و ماسه در بستر خاکریزی، باید سطح مورد نظر رگلاژ و کوبیده شود. اگر قرار است خاکریزی بر روی سطح بتنی انجام شود، ابتدا باید سطح بتن تمیز و مرطوب شود. اجرای عملیات خاکریزی بر روی سطوح سنگی نیز باید تحت شرایطی صورت گیرد: قبل از اجرای خاکریزی باید مواد خارجی، سنگ های سست و دیگر موارد اضافه به طور کامل برداشته و حذف شده و سپس سطح آن مرطوب شود. بعد از این مراحل می توان خاکریزی را اجرا کرد.